© John Baldessari - Throwing three balls in the air to get a straight line - 1973

Geurenkalender

{ Ruik jij het jaar rond? }


Snuffel, ruik en ontdek “wanneer” een geur voor jou voelt! Samen bouwt de groep een gedeelde geurenkalender van het hele jaar. Ruiken, kiezen en creëren, helemaal op gevoel.

terug naar overzicht
  • {Disciplines} beeld, filosoferen
  • {Leeftijd} 9-12j
  • {Duur} 60-90 min., halve dag
  • {Thema} geur, identiteit, natuur, nostalgie, tijd

1. Geur & herinnering

Aan de kant van de ruimte staat een lange, lege tijdlijn klaar (waslijn of touw met wasspelden, of een lang vel papier tegen de muur geplakt), met enkel 'vandaag' geschreven op een A6 papier als vast, en nog leeg aan te vullen eindpunt. 

Start om de beurt, maar zodra het duidelijk is mag dit vrijer.  

Elk kind ruikt, met gesloten ogen, aan één geur uit de verzameling zonder te weten welke geur het is. 

De enige vraag: 'Wanneer in het jaar past/voelt dit voor jou?'
Dat mag een maand zijn, een moment ('net voor de vakantie') of iets
vagers ('een ochtend in november'). Geen juist of fout antwoord. 
 

Het kind kiest daarna zelf een plek op de tijdlijn en kleeft hier een post-it met hun antwoord als place-holder. 

 

2. Geuren-tijdlijn

 

Pas na het ruiken en het kiezen van de plek grijpt het kind naar het materiaal dat op dat moment het beste past bij wat de geur opriep. materialen liggen allemaal uitgestald en binnen handbereik.  
 

Voor op de gekozen plek op de tijdlijn maakt het kind een korte, snelle reactie: een vlek, een lijn, een kleur, een  textuur op een voorbereid klein blaadje (A6 of kleiner) vermijdt  uitgewerkte tekeningen, mik op abstract gevoelsmatig. Zodra de reactie klaar is, vervang je de post-it.

Herhaal dit tot elk kind alle geuren in de verzameling heeft gehad, telkens met een nieuwe geur en een nieuwe, snelle reactie op een nieuwe plek op de tijdlijn. 

Wanneer iedereen alle geuren geplaatst heeft, kijkt de groep even samen naar de tijdlijn en bespreek de volgende vraag:

"Wie plaatste kaneel ergens anders dan zijn buur en waarom?"

Het is geen les, maar nieuwsgierigheid naar de verschillende associaties; een herinnering, een gewoonte thuis, iets willekeurigs. 

Kunst in Zicht Geurenkalender 1

© Dries Luyten

3. De geur van vandaag

Eén plek op de tijdlijn is nog altijd leeg: vandaag, het moment van de workshop zelf. De groep overlegt samen welke geur (of mix van geuren) het best bij dit moment past, en voegt gezamenlijk die laatste reactie toe. Het slotstuk van hun eigen jaar, gemaakt op de dag zelf. 

Met de tijdlijn nu volledig, van het vroegste moment tot vandaag, loopt de hele groep samen langs de hele lengte ervan. Bij elke plek ruiken ze opnieuw de bijhorende geur, terwijl ze kijken naar wat daar samen gemaakt werd — hun eigen reacties en die van anderen.

 

Variaties
  • Werk met geuren die niet naar smaak/keuken verwijzen (maar bv. hout, leer, zeep, regen) voor een andere sfeer.
  • Laat kinderen in duo overleggen per geur in plaats van individueel te beslissen.
  • Meng aan het einde een beetje van alle gebruikte geuren tot één nieuwe, samengestelde 'jaar-geur' die de groep samen ruikt.

Materiaal

voor de hele groep

  • 6-8 geuren in ondoorzichtige potjes (kaneel, kruidnagel, nootmuskaat, munt, citroen, sinaasappel, koffie, vanille, cacao, …) 
  • Waslijn/lang touw of lang vel papier
  • wasknijpers
  • Voorbereide blaadjes A6 of kleiner minstens 1 per geur per kind + extra’s 
  • A6-formaat vellen papier: 1 per geur, per kind
  • blokje post-its
  • potloden
  • verf
  • penselen
  • wasco's
  • stiften
  • scharen
  • lijm
  • stylo's
  • papiertape
  • blinddoek (optioneel)

 

 

Tips
  • Laat de geuren geblindeerd of in ondoorzichtige potjes klaarstaan, de verrassing is deel van de de ervaring. 
  • Werk met een vaste, overzichtelijke set van 6-8 geuren, niet meer, te veel geuren na elkaar vermoeit de neus.
  • Zorg dat alle materialen mooi uitgestald klaar liggen binnen handbereik, zodat de overgang van ruiken naar maken vlot en snel verloopt.
  • Geef geen voorbeeld van 'goede' reacties, de snelheid en spontaniteit zijn belangrijker dan een mooi resultaat.
Kunst in Zicht Geurenkalender 5