Kunstenaar in zicht!

Interview met Fien Van der Aa

Als kunsteducatieve organisatie werkt Kunst in Zicht samen met een heleboel hedendaagse kunstenaars en procesbegeleiders voor de ontwikkeling van projecten. Deze freelancers zijn – naast het vaste team – dan ook een onmisbare schakel in onze werking. We zetten hen daarom graag in de kijker en laten je kennismaken met hun werk binnen Kunst in Zicht.

We duikelen het nieuwe jaar in met Fien Van der Aa. Fien werkte mee aan de ontwikkeling van een nieuwe versie van Peepshow, een project op maat van Campus Rozenberg in Mol. Deze vernieuwde versie bevat een bruitage-luik waarvoor we graag beroep doen op Fien haar kennis en enthousiasme. Kom dat zien: hier is Fien!

 

Mensen kennen jou misschien al van de synth-pop band BLOND die je samen met twee anderen opstartte. Waar ben je als jonge kunstenaar verder nog mee bezig?  

Fien: Ik speel inderdaad in de elektronische girl band BLOND. Daarnaast maak ik ook muziek voor theatervoorstellingen zoals o.a. voor Odyssee van Theater FroeFroe. Ik maak voor zo’n voorstellingen graag de combinatie tussen enerzijds het componeren van de muziek en anderzijds het meespelen als acteur. Ik ben afgestudeerd in de richting Kleinkunst dus ik ben in de twee domeinen wel een beetje thuis. Eerder werkte ik ook aan de muziek voor een kortfilm. Dat is een andere manier van muziek maken dan ik bijvoorbeeld met mijn band BLOND doe. Je maakt dan geen liedjes maar een soundscape, een soort muzikale begeleiding. Bezig zijn met een compositie en klanken – en niet zozeer met muziek zoals we doorgaans kennen – vind ik heel leuk om te doen. Nummers maken vind ik heel fijn, maar ik vind het fantastisch om bijvoorbeeld voor de nieuwe Peepshow van Kunst in Zicht mij te kunnen verdiepen in live-bruitage binnen een kunsteducatief project.

Waarom kies je voor kunsteducatie?

Fien: Ik geef les in het kunstonderwijs en vind het sowieso heel fijn om zelf lessen te ontwikkelen. Toch moet je in dat kader vaak rekening houden met zaken zoals het behalen van leerdoelen. Binnen een kunsteducatieve organisatie zoals Kunst in Zicht ervaar ik meer vrijheid als kunstenaar. Er wordt vertrokken van een idee van een kunstenaar en van daaruit wordt een bepaalde methodiek ontwikkeld of een andere insteek toegepast. Kunst in Zicht biedt mij als kunstenaar pedagogische ondersteuning maar beperkt me niet in mijn creativiteit. Die beperking ervaar ik soms wel in het kunstonderwijs.


Zijn die ondersteuning en vrijheid ook de redenen waarom je graag voor Kunst in Zicht werkt?

Fien: Ja ik vind die samenkomst van het educatieve luik met de kunsten enorm interessant. Zowel voor de kinderen en jongeren die meedoen als voor mezelf als jonge kunstenaar en procesbegeleider! Voor het project Peepshow werk ik samen met Luk Lenoir. Hij is één van de vaste medewerkers binnen Kunst in Zicht, heeft samen met Stijn Van de Wiel de originele Peepshow ontwikkeld en heeft heel veel ervaring zowel als kunstenaar als procesbegeleider. Het is dan ook enorm fijn en boeiend om iemand met die rijke achtergrond naast mij te hebben. Ik merk dat ik als jonge kunstenaar nog erg gefocust ben op enkel het muzikale luik waarvoor ik gevraagd werd en minder op mijn rol als procesbegeleider. Op zo’n momenten geeft Luk dan raad en tips op vlak van klasmanagement bijvoorbeeld. Je wordt niet aan je lot overgelaten waarbij je volledig je eigen plan moet trekken. Je wordt net ondersteund doordat je beroep kan doen op de artistieke visie, knowhow en methodiek die in huis is. Kunst in Zicht biedt op die manier kunsteducatie ook als beroepsuitweg voor jonge makers zoals ik.

Het is niet alleen voor jou een kans om bij te leren, ook voor Kunst in Zicht is het interessant om jouw kennis van muziek in huis te halen. Ben je op die manier bij het project Peepshow betrokken?

Fien: Ik was eerder al betrokken bij Ertussenin en BROL als procesbegeleider. Tijdens BROL kreeg ik de kans om vaak samen te werken met Kristof Van Gestel. Hij is de kunstenaar achter het BROL-project en nam bijna voor alle workshops zelf de rol op van procesbegeleider. Het is heel fijn om de workshops samen met de persoon te geven die het zelf ontwikkeld heeft. Daar raak ik wel enorm door geïnspireerd. Omdat de bestaande versie van Peepshow werd uitgebreid met een bruitage-luik en ik in mijn eigen kunstenpraktijk bezig ben met muziek en geluid, kwamen ze inderdaad al snel bij mij terecht. Met Peepshow kan ik nu dus ook voor het eerst zelf iets ontwikkelen binnen Kunst in Zicht en dat vind ik fantastisch!


Peepshow is een oude klassieker van Kunst in Zicht. De nieuwe uitvoering is gemaakt op maat van Campus Rozenberg in Mol. Het project is op vraag van de Rozenberg gebaseerd op de eerste versie van Peepshow en op Kunstoppad², een andere klassieker van Kunst in Zicht. Wanneer we werken op maat, vertrekken we steeds vanuit een bestaand project. Bij Kunstoppad² vormde het werk van kunstenaar Tinka Pittoors het vertrekpunt. Dit werk vertelt hoe een stad in mekaar zou kunnen zitten. Een treintje dat tussen allerlei landschappen rijdt, vormde samen met het werk van kunstenaar Hans Op de Beeck de inspiratie voor het videoproject binnen Peepshow. Waarin verschilt de nieuwe Peepshow van de vorige?

Fien: De nieuwste versie van Peepshow vertrekt vanuit de vraag van Campus Rozenberg om iets te doen rond nieuwe media. In plaats van enkel beeldend te werken, wordt nu ook een gedeelte met muziek en soundscape toegevoegd. Zo ben ik bij het project betrokken geraakt. Het eindproduct zal geen narratieve film meer zijn, maar eerder een opeenvolging van verschillende sferen. Het project focust zich deze keer op jongeren van de eerste graad middelbaar onderwijs terwijl de vorige Peepshow werd gemaakt voor kinderen van de lagere school. Behalve inhoudelijke wijzigingen, zijn er ook een aantal praktische verschillen. Zo zal de nieuwe Peepshow bestaan uit een compactere versie die slechts 100 minuten duurt en werkt met inklapbare tafels als werkmateriaal waarop verschillende zaken zijn gemonteerd. Op die manier kan alles snel worden opgebouwd of -geruimd. Deze versie van Peepshow brengt naast de verschillende uitdagingen ook boeiende nieuwe zaken met zich mee. Zo zullen tijdens de workshop de tafels nu niet meer volgebouwd worden, maar wordt er gewerkt aan het decor in functie van waar het treintje met de camera voorbij zal rijden. Op die manier belicht het ook de verschillende aspecten binnen het maken van een film. Het resultaat is een kortfilm die zich afspeelt tussen wisselende landschappen met verschillende sferen. Een totaalspektakel als het ware!


Hoe ging je te werk voor het bruitage-luik?

Fien: Ik koos ervoor om te werken rond de vier seizoenen: lente – zomer – herfst – winter. De jongeren worden onderverdeeld in vier groepen en ieder groepje krijgt een seizoen toegewezen met een eigen soundscape. Elke groepje werkt aan een tafel dat een stuk van het treinspoor bevat waarover de filmende locomotief op het einde van de rit zal rijden. Iedere tafel wordt opgebouwd als een landschap met een eigen seizoen, een eigen soundscape, een eigen decor en dus een eigen sfeer.
 

Het creatief proces van de deelnemers is voor Kunst in Zicht het belangrijkste. Daarom spreken we eerder over deelhebben dan deelnemen. Hoe uit zich dat binnen jouw werk voor Peepshow?

Fien: Als voorbereidend werk ontwikkelde ik vier basis-soundscapes van waaruit de jongeren kunnen vertrekken. Zo’n basis-soundscape is opgevat als een soort muzikale ondertoon. De jongeren kunnen nadien de soundscape zelf verder uitbreiden. Ze zullen een compositie maken van geluiden die ze met verschillende voorwerpen maken en opnemen. Zo kan je met behulp van bijvoorbeeld houten speelgoedfluitjes het geluid van een nachtegaal nabootsen of via het vallen van kikkererwten in een doos het geluid van de regen weergeven. De volledige compositie van de vier groepjes samen wordt op het einde van de workshop afgespeeld wanneer het treintje over de vier tafels doorheen de vier landschappen rijdt. Ieder seizoen heeft een andere sfeer en dus ook andere geluiden die moeten gecomponeerd worden. Ik experimenteerde daarvoor met verschillende materialen maar het is ook net dit experiment dat ik de jongeren zelf wil laten doen. Welke geluiden linken zij met een seizoen? Met wat voor materiaal gaan ze hiervoor aan de slag? Ik reik hen materialen en middelen aan maar de rest van het creatieproces ligt bij hen. Dankzij de basis-soundscape, hebben de jongeren al snel het gevoel dat ze muziek aan het maken zijn. Het wordt meteen indrukwekkend en dat zet je ook direct in gang. Het werkt motiverend en verleidt je om zelf mee te doen en na te denken.


Zijn er nog dingen die je graag wil toevoegen?

Fien: Kom kijken en doe mee! Het wordt geweldig.

 


Kunst in Zicht Kunstenaar in zicht! 1 Kunst in Zicht Kunstenaar in zicht! 2 Kunst in Zicht Kunstenaar in zicht! 3 Kunst in Zicht Kunstenaar in zicht! 4